The Bus Factor: คุณคือ เทพเจ้า ผู้แบกโปรเจกต์ หรือ นักโทษ ที่ไม่มีวันลาออกได้?

ในวงการ Tech เรามักได้ยินคำว่า Bus Factor (ดัชนีความเสี่ยงรถชน) กันบ่อยๆ คำนิยามของมันฟังดูโหดร้ายแต่เรียบง่าย ว่ากันว่า ถ้า Developer คนสำคัญที่สุดของทีมเดินออกไปซื้อกาแฟแล้วดันโชคร้ายโดนรถชน (หรือถูกหวยรางวัลที่ 1 แล้วลาออกทันที) โปรเจกต์นี้จะพังพินาศแค่ไหน? ถ้าคำตอบคือ พังแน่นอน เพราะมีเขาคนเดียวที่รู้ว่าโค้ดบรรทัดนั้นทำงานยังไง ... ยินดีด้วยครับ ทีมของคุณมี Bus Factor = true
the-bus-factory-phobia-infographic

แต่วันนี้ผมไม่ได้จะมาคุยเรื่องการบริหารความเสี่ยงของบริษัท ผมจะมาชวนคุยในมุมของ Developer อย่างเราๆ นี่แหละ

ภาพลวงตาของ Job Security คือ การหลงคิดว่าตัวเองเป็น เทพเจ้า

หลายคน (รวมถึงผมในอดีต) เคยภูมิใจที่เป็น The Only One

  • เรารู้ Logic ซับซ้อนนี้คนเดียว
  • Bug นี้มีแค่เราที่แก้ได้
  • ใครจะ Deploy ต้องมาไหว้เราก่อน

ความรู้สึกนี้มันสร้าง Ego และสร้างความมั่นใจว่า บริษัทขาดฉันไม่ได้ เราคือเทพเจ้าของ Repo นี้ ใครจะไล่เราออกไม่ได้เด็ดขาด!

ความจริงแล้ว คุณคือ นักโทษ

แต่ในความเป็นจริง การที่คุณเป็นคนเดียวที่รู้ระบบ ไม่ได้แปลว่าคุณมีอำนาจ... แต่มันแปลว่าคุณติดอยู่ในกรงขังของ Ego ตัวเอง

  • วันลาพักร้อนที่ไม่ได้พัก คุณแพลนจะหนีไปเที่ยว หรือบินไปเดินเล่นชิลๆ ที่ ต่างประเทศทันทีที่คุณก้าวเท้าออกจากบ้าน Notification แจ้งเตือน Server Down จะดังขึ้น
  • เสียงโทรศัพท์คือฝันร้าย เพื่อนร่วมทีมโทรหาไม่ใช่เพื่อถามไถ่ แต่เพื่อถามว่า "พี่ครับ Function นี้แก้ยังไง ลูกค้าด่าเละแล้ว"
  • Promotion Trap: คุณอาจจะไม่ได้เลื่อนตำแหน่งไปดูภาพรวม หรือไปทำโปรเจกต์ใหม่ๆ ที่ท้าทายกว่า เพราะ "ถ้าเอ็งย้ายไป แล้วใครจะดูแลระบบเก่าล่ะ?"

สุดท้าย คุณจะกลายเป็น Legacy Keeper เป็นผู้เฝ้าสุสานโค้ดเก่าๆ ในขณะที่คนอื่นได้ไปเล่น Tech ใหม่ๆ กันหมด

Documentation & Knowledge Sharing

ถ้าอยากปลดแอกตัวเองจากคุกที่คุณสร้างขึ้นมาเอง ทางออกมีแค่ทางเดียวครับ คือการ Clone ตัวเอง ผ่านสิ่งที่เรามักจะขี้เกียจทำที่สุด:

  1. เลิกเขียน Doc แบบขอไปที เขียนให้คนอื่นอ่านแล้วเข้าใจ Logic ไม่ใช่แค่แปะ Code snippet
  2. กระจายความรู้ให้ Junior หรือเพื่อนร่วมทีมซึมซับ
  3. อะไรที่ต้องใช้มือคุณ ให้เปลี่ยนเป็น Script ซะ

ยิ่งคนอื่นทำแทนเราได้ เรายิ่งมีค่า

อย่ากลัวว่าถ้าคนอื่นรู้เท่าเรา แล้วเราจะตกงาน ในทางกลับกัน... ยิ่งทีมทำงานแทนเราได้มากเท่าไหร่ เรายิ่งมีเวลาว่างมากขึ้นเท่านั้น

เวลาว่างที่จะเอาไปคิด Innovation ใหม่ๆ เวลาว่างที่จะไปศึกษา Tech Stack ตัวถัดไป หรือเวลาว่างที่จะไปเที่ยวระนองและเซี่ยงไฮ้ โดยไม่ต้องพก Laptop ไปเปิดแก้บั๊กหน้าล็อบบี้โรงแรม

ถามตัวเองดูครับ วันนี้คุณกำลังสร้างบัลลังก์ หรือกำลังสร้างกรงขังให้ตัวเองอยู่?

#BusFactor #SandwichedDeveloper #SoftwareEngineering #CareerGrowth #DeveloperLife #Innovation

sandwiched-developer-author
s
เขียนโดย

sirawich

อ่านต่อ

บทความที่เกี่ยวข้อง

leetcode-interview-nightmare-cover-image
sandwiched-developer-author
s
sirawich
·ธ.ค. 15, 2025

สัมภาษณ์งาน Dev หรือสอบเข้า NASA? : ความวิบัติของระบบคัดคนด้วย LeetCode ที่ Google เริ่มไว้... แต่เรา (คนธรรมดา) ต้องรับกรรม

why-we-do-a-code-review-cover-image
sandwiched-developer-author
s
sirawich
·พ.ย. 22, 2025

ทำไมถึงต้อง review code

flow-state-for-developer-cover-image
sandwiched-developer-author
s
sirawich
·พ.ย. 7, 2025

Flow State ของ Developer: เข้า Zone แบบ Kobe Bryant

some-how-i-think-bug-is-really-alive-cover-image
sandwiched-developer-author
s
sirawich
·ต.ค. 3, 2025

คุณรู้สึกเหมือนกันไหม ว่าบัคมีชีวิต ?

sandwiched-developer-music-while-coding
sandwiched-developer-author
s
sirawich
·ก.ย. 21, 2025

การฟังเพลงระหว่างเขียนโค้ด: เมื่อโค้ดกลายเป็นท่วงทำนอง

sandwiched-developer-golang-art-of-empty-world
sandwiched-developer-author
s
sirawich
·มิ.ย. 20, 2025

🕊️ Golang: ศิลปะแห่งความว่างเปล่าที่เปลี่ยนโลก

sandwiched-developer-go-ภาษาของผู้ไม่เร่งรีบ-แต่ไปถึงเส้นชัยก่อน
sandwiched-developer-author
s
sirawich
·มิ.ย. 3, 2025

🐢 Go: ภาษาของผู้ไม่เร่งรีบ แต่ไปถึงเส้นชัยก่อน

sandwiched-developer-ts-cannot-missing
sandwiched-developer-author
s
sirawich
·มิ.ย. 1, 2025

TypeScript เสียงสะท้อนจากอนาคตที่ย้อนกลับมาบอกว่า “เธอพลาดไม่ได้อีกแล้ว”

sandwiched-developer-rust-slient
sandwiched-developer-author
s
sirawich
·พ.ค. 31, 2025

Rust ความเงียบงันของเหล็กกล้า

golang-ภาษาแห่งความสงบ-ที่เกิดมาเพื่อรองรับความวุ่นวาย
sandwiched-developer-author
s
sirawich
·พ.ค. 31, 2025

Golang ภาษาแห่งความสงบ ที่เกิดมาเพื่อรองรับความวุ่นวาย