Error: Cannot read properties of undefined (reading 'data')คุณแก้บรรทัดนี้มา 3 ชั่วโมงแล้ว กาแฟแก้วที่ 4 หมดไปนานแล้ว สมองของคุณตื้อไปหมด เหมือนโดน "Sandwich" อัดแน่นอยู่ระหว่าง Deadline ก่อนหยุดยาว กับความคาดหวังที่จะได้พักผ่อน
ถ้าคุณกำลังอยู่ในสถานการณ์นี้ ผมในฐานะเพื่อนร่วมชะตากรรม ขอแนะนำทางออกที่ดีที่สุดให้คุณหนึ่งข้อครับ...
"ปิดคอมฯ แล้วไปนอนซะ"
บทความนี้ไม่ได้จะมาบอกให้คุณขี้เกียจ แต่เราจะมาคุยกันด้วยหลักการว่า ทำไมในโลกของ Software Engineering การ "ไม่ทำอะไรเลย" (ในช่วงเวลาที่เหมาะสม) ถึงเป็น Productivity Hack ที่ทรงพลังที่สุด และจะทำให้ปีหน้าคุณกลายเป็น Developer ที่เก่งขึ้นแบบก้าวกระโดดครับ
วิทยาศาสตร์ของการ "นอนแก้บั๊ก" (The Science of Sleep-Debugging)
คุณเคยเจอเหตุการณ์มหัศจรรย์นี้ไหม? ติดปัญหานึงมาทั้งวัน แก้ยังไงก็ไม่ได้ โมโหจนปิดคอมนอน พอตื่นเช้ามาอาบน้ำ จู่ๆ ทางแก้ก็ "ปิ๊ง" ขึ้นมาในหัว ทั้งที่ยังไม่ได้แตะคอมเลย
นี่ไม่ใช่เวทมนตร์ครับ แต่มันคือการทำงานของสมอง
ในทางประสาทวิทยา (Neuroscience) และการเรียนรู้ (อ้างอิงจากแนวคิดของ Barbara Oakley ผู้เขียน A Mind for Numbers) สมองเรามีโหมดการทำงานหลักๆ 2 แบบ:
- Focused Mode (โหมดจดจ่อ): คือตอนที่คุณเพ่งสมาธิอยู่กับโค้ดตรงหน้า สมองจะใช้เส้นทางประสาทเดิมๆ ที่คุ้นเคยในการแก้ปัญหา มันดีสำหรับการทำงาน routine แต่ไม่เหมาะกับการแก้ปัญหาใหม่ๆ ที่ซับซ้อน เพราะคุณจะมองเห็นแค่จุดเล็กๆ ไม่เห็นภาพรวม
- Diffuse Mode (โหมดกระจัดกระจาย): โหมดนี้จะทำงานเมื่อคุณ "ผ่อนคลาย" เช่น ตอนอาบน้ำ ตอนเดินเล่น หรือที่สำคัญที่สุดคือ ตอนนอนหลับ ในโหมดนี้ สมองส่วนต่างๆ จะเชื่อมโยงข้อมูลที่ดูไม่เกี่ยวข้องกันเข้าด้วยกันอย่างอิสระ
เมื่อคุณฝืนเขียนโค้ดทั้งที่เหนื่อยล้า คุณกำลังขังตัวเองไว้ใน Focused Mode ที่แคบและตัน แต่เมื่อคุณ "ไปนอน" สมองของคุณจะเข้าสู่ Diffuse Mode และเริ่มจัดระเบียบข้อมูลที่คุณรับมาทั้งวัน มันคือช่วงเวลาที่สมองทำการ Defrag และ Garbage Collection ข้อมูลในหัวคุณนั่นแหละครับ
สรุปคือ: คุณไม่ได้กำลังหนีปัญหา คุณกำลังส่งปัญหาไปให้ "Subconscious Mind" (จิตใต้สำนึก) ช่วยประมวลผลต่างหาก และเจ้านี่แหละ คือ Senior Developer ตัวจริงที่ซ่อนอยู่ในตัวคุณ
Burnout คือ Technical Debt ของร่างกาย
ในฐานะ Software Engineer เรารู้ดีว่า Technical Debt (หนี้ทางเทคนิค) คืออะไร การเร่งรีบเขียนโค้ดแย่ๆ เพื่อให้งานเสร็จ สุดท้ายเราต้องกลับมาจ่ายคืนด้วยดอกเบี้ยราคาแพงในอนาคต
ร่างกายและจิตใจของคุณก็เหมือนกันครับ
การอดหลับอดนอน การทำงานโดยไม่มีวันหยุด คือการสร้าง "Biological Debt" หรือหนี้ทางชีวภาพ เมื่อหนี้ก้อนนี้สะสมมากๆ มันจะระเบิดออกมาในรูปแบบของ Burnout (ภาวะหมดไฟ)
อาการของ Burnout ที่ Developer เจอบ่อยๆ:
- มองโค้ดง่ายๆ แล้วไม่เข้าใจ
- หงุดหงิดง่ายกับ Comment ใน PR
- ไม่มี Passion ที่จะเรียนรู้เทคโนโลยีใหม่ๆ
- รู้สึกเหนื่อยตลอดเวลา แม้จะนอนแล้วก็ตาม
ช่วงสิ้นปีนี้ คือเวลาที่ดีที่สุดในการ "Refactor" ร่างกายและจิตใจของคุณครับ จ่ายหนี้การพักผ่อนให้หมด เพื่อที่คุณจะได้เริ่มปีใหม่อย่าง Clean Slate ไม่มี Legacy Code ของความเหนื่อยล้าตามไปหลอกหลอน
คู่มือการพัก ฉบับ Sandwiched Developer
การพัก ไม่ใช่แค่การนอนเฉยๆ 12 ชั่วโมง แต่มันคือการ "Disconnect" อย่างมีคุณภาพ
- 🛑 The Real Shutdown: ปิดแจ้งเตือน Slack, Email, Jira อย่างจริงจัง ถ้าเซิร์ฟเวอร์ไม่ล่ม ไม่ต้องเปิดดู โลกไม่แตกถ้าคุณตอบข้อความช้าไป 2 วันในช่วงปีใหม่
- 🌲 เปลี่ยน Input ให้สมอง: วางคีย์บอร์ด แล้วไปจับอย่างอื่นแทน จับตะหลิวทำอาหาร จับหนังสือ (ที่ไม่ใช่หนังสือ Tech) จับมือคนข้างๆ ไปเที่ยว การเปลี่ยนบริบท (Context Switching) ไปสู่เรื่องที่ไม่เกี่ยวกับโค้ด จะช่วยกระตุ้น Diffuse Mode ได้ดีที่สุด
- 🎮 โค้ดเล่นๆ ที่ไม่เกี่ยวกับงาน (Optional): ถ้าคันไม้คันมือจริงๆ ให้ลองเขียนอะไรที่ไร้สาระดูบ้าง เขียนเกมงู เขียนสคริปต์สุ่มร้านอาหารกลางวัน เขียนอะไรที่ไม่มี Deadline ไม่มีลูกค้า ไม่มี Tech Lead มาตรวจ PR ความสนุกแบบไร้แรงกดดันนี่แหละ คือการเติมเชื้อไฟแห่ง Passion ชั้นดี
บทสรุป: ปีหน้าเจอกัน ในเวอร์ชันที่เทพกว่าเดิม
เพื่อนๆ Developer ครับ เราถูก "Sandwich" ด้วยความกดดันมาทั้งปีแล้ว ช่วงเวลานี้คือเวลาของคุณครับ
ถ้าโค้ดไม่รัน... ช่างมันครับ ปิดคอมฯ แล้วไปนอน
เชื่อผมเถอะว่า บั๊กตัวนั้นมันจะยังรอคุณอยู่ที่เดิมในปีหน้า แต่สิ่งที่จะเปลี่ยนไปคือ "ตัวคุณ" ที่สดชื่นขึ้น มีพลังมากขึ้น และพร้อมจะจัดการมันด้วยมุมมองที่เฉียบคมกว่าเดิม
พักผ่อนให้เต็มที่ แล้วเจอกันปีหน้าครับ!
👉 แล้วเพื่อนๆ ล่ะครับ? สิ้นปีนี้มีแผน Shutdown ตัวเองจากโลกของโค้ดกันยังไงบ้าง? คอมเมนต์มาแชร์ไอเดียการพักผ่อนให้ชาว Sandwiched Developer อิจฉากันหน่อยครับ! 👇